Naturalisatie: zo wordt u Nederlander

Naturalisatie is de manier om Nederlander te worden als u dat niet al bent door geboorte of afstamming. U moet meestal minstens 5 jaar onafgebroken legaal in Nederland wonen, 18 jaar of ouder zijn, ingeburgerd zijn (met een inburgeringsdiploma op minimaal A2 of een Staatsexamen NT2-diploma) en afstand doen van uw huidige nationaliteit. U vraagt naturalisatie aan bij de gemeente waar u woont; de IND beslist. In 2026 kost een verzoek voor 1 persoon € 1.139.

In 2025 kreeg de IND 51.760 naturalisatieverzoeken binnen. De meeste kwamen van mensen met de Syrische, Indiase of Turkse nationaliteit.

Voorwaarden voor naturalisatie

• U bent 18 jaar of ouder.
• U kunt uw identiteit en nationaliteit bewijzen met geldige documenten.
• U woont minstens 5 jaar achter elkaar met een geldige verblijfsvergunning in het Koninkrijk der Nederlanden, en u hebt altijd op tijd verlenging aangevraagd.
• Op de datum van de aanvraag, tijdens de procedure én op de dag van de ceremonie hebt u een geschikte verblijfsvergunning: bijvoorbeeld regulier onbepaalde tijd, asiel onbepaalde tijd, EU-langdurig ingezetene, of een vergunning met een niet-tijdelijk verblijfsdoel. EU-burgers hebben geen verblijfsdocument nodig.
• U voldoet aan het inburgeringsvereiste (zie hieronder).
• U bent geen gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid.
• U doet afstand van uw huidige nationaliteit, tenzij er een uitzondering voor u geldt.
• U bent bereid de verklaring van verbondenheid af te leggen tijdens de naturalisatieceremonie.

Eerder dan na 5 jaar? Dat kan onder andere als u:

• 3 jaar getrouwd bent met, of geregistreerd partner bent van, een Nederlander en al 3 jaar samenwoont;
• 3 jaar ongehuwd samenwoont met dezelfde Nederlandse partner, met een geldige verblijfsvergunning;
• staatloos bent en 3 jaar achter elkaar legaal in het Koninkrijk woont;
• 2 jaar achter elkaar legaal in het Koninkrijk woont en in totaal 10 jaar of langer.

Welk examen hebt u nodig voor naturalisatie?

Bewijs	Telt voor naturalisatie?
Inburgeringsdiploma A2 (Wet 2013 of vrijwillig: 4 taalexamens, KNM en ONA)	ja
Inburgeringsdiploma uit de B1-route of de onderwijsroute (Wet 2021)	ja
Diploma Staatsexamen NT2 programma I of II	ja
Bepaalde Nederlandstalige diploma’s	ja
Certificaat van de Z-route	nee, niet alleen

Ook wie onder de Wet 2021 in de B1-route zit, kan op dit moment met een A2-diploma naturaliseren. Heeft u de Z-route gevolgd? Dan kunt u alsnog de A2-examens doen; een afgeronde MAP geeft vrijstelling voor ONA. Lukt A2 niet, dan kan DUO onder voorwaarden een advies geven voor ontheffing, bijvoorbeeld na 600 uur les en minstens 3 pogingen.

Het participatieverklaringstraject (PVT) is geen voorwaarde voor naturalisatie als u niet inburgeringsplichtig bent. Lees meer over de examens: inburgeringsexamen A2, KNM-examen en Staatsexamen NT2. Gratis oefenen kan met ons KNM-oefenexamen.

Kosten van naturalisatie in 2026

Verzoek	Kosten
Naturalisatie, 1 persoon	€ 1.139
Naturalisatie, samen met partner	€ 1.454
Mee-naturaliseren, per kind jonger dan 18	€ 168
Staatloze of houder van een asielvergunning, 1 persoon	€ 847
Staatloze of houder van een asielvergunning, met partner	€ 1.163
Optie, 1 persoon	€ 241
Optie, samen met partner	€ 412

U betaalt direct bij de aanvraag bij de gemeente. Dit zijn de bedragen voor 2026.

Zo verloopt de aanvraag

1. Voorwaarden controleren op de site van de IND, en uitzoeken of u afstand moet doen van uw nationaliteit.
2. Documenten verzamelen: geldig paspoort, geboorteakte (gelegaliseerd en vertaald als dat nodig is), verblijfsvergunning en uw inburgeringsdiploma of ander bewijs.
3. Afspraak bij de gemeente. Een medewerker bespreekt de voorwaarden en vult samen met u het formulier in. U tekent ook dat u de verklaring van verbondenheid wilt afleggen en dat u afstand doet van uw nationaliteit. U betaalt direct.
4. Beslissing van de IND. De IND heeft 12 maanden. U kunt de aanvraag volgen in Mijn IND. Bij een positieve beslissing tekent de koning het besluit.
5. Naturalisatieceremonie. U wordt pas Nederlander als u naar de ceremonie gaat en de verklaring van verbondenheid aflegt. De ceremonie is verplicht vanaf 16 jaar. Op 15 december is de Nationale Naturalisatiedag.
6. Paspoort en afstand. Daarna vraagt u een Nederlands paspoort aan en doet u, als dat moet, afstand van uw andere nationaliteit.

Naturalisatie na het Migratiepact

Sinds 12 juni 2026 geeft de IND geen nieuwe asielvergunningen voor onbepaalde tijd meer. Een asielvergunning van 3 jaar is op zichzelf geen basis voor naturalisatie. Uitzonderingen zijn er voor minderjarigen die mee-naturaliseren, voor staatlozen met een asielvergunning en voor statushouders die wonen bij een Nederlander of bij iemand met een vergunning voor onbepaalde tijd. Had u vóór 12 juni 2026 al een asielvergunning voor onbepaalde tijd, dan houdt u die en kunt u daarmee naturaliseren.

Voor de meeste statushouders loopt de route nu via de verblijfsvergunning EU-langdurig ingezetene: na 5 jaar, met een inburgeringsdiploma en een eigen inkomen. Daarmee kunt u daarna naturalisatie aanvragen. Lees meer op Migratiepact.

Wat gaat er veranderen?

Plan	Stand van zaken op 13 november 2026
Taaleis B1 in plaats van A2	Het Besluit naturalisatietoets wordt aangepast; een internetconsultatie is gepland vóór eind 2026, daarna advies van de Raad van State. Geen datum. Zie B1 voor naturalisatie.
Naturalisatietermijn van 5 naar 10 jaar	Wetsvoorstel van het vorige kabinet: consultatie in 2025, staat in de wetgevingskalender nog op ‘voorbereiding’. Nog niet naar de Raad van State gestuurd.
Naturaliseren na 6 jaar met 2 tijdelijke vergunningen en B1	Plan in het coalitieakkoord van januari 2026. Nog geen wetsvoorstel.

Nu geldt dus nog: in de regel 5 jaar wonen en niveau A2. De voorwaarden die gelden, hangen af van het moment waarop u uw verzoek indient.

Optie: sneller Nederlander worden

Voor sommige groepen is er de optieprocedure, bijvoorbeeld voor mensen die in het Koninkrijk zijn geboren en er altijd hebben gewoond. Bij optie hoeft u niet te bewijzen dat u ingeburgerd bent en hoeft u meestal geen afstand te doen van uw nationaliteit. Het kost € 241. Kijk op de site van de IND of u in aanmerking komt.