Migratiepact: wat verandert er voor statushouders en inburgering?

Het Europese Asiel- en Migratiepact geldt sinds 12 juni 2026. Voor statushouders verandert er veel: een asielvergunning geldt nu maximaal 3 jaar (eerst 5 jaar), en de asielvergunning voor onbepaalde tijd is afgeschaft. Wie in Nederland wil blijven, kan na 5 jaar de verblijfsvergunning EU-langdurig ingezetene aanvragen. Daarvoor hebt u een inburgeringsdiploma (minimaal A2) en een eigen, voldoende inkomen nodig. De inburgeringswetten zelf zijn niet veranderd.

Wat is het Migratiepact?

Het pact is een hervorming van het Europese asielstelsel: één richtlijn en negen verordeningen met dezelfde regels voor alle EU-landen, bijvoorbeeld over asielprocedures en procedures aan de grens. Nederland heeft het pact ingevoerd met de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026. De Tweede Kamer nam die wet aan op 2 april 2026, de Eerste Kamer op 26 mei 2026. Nederland heeft daarbij ook eigen, strengere keuzes gemaakt, zoals het afschaffen van de asielvergunning voor onbepaalde tijd.

Wat verandert er voor statushouders?

	Vóór 12 juni 2026	Vanaf 12 juni 2026
Asielvergunning	voor bepaalde tijd, meestal 5 jaar	maximaal 3 jaar; daarna verlengen op aanvraag
Asielvergunning voor onbepaalde tijd	kon worden aangevraagd	afgeschaft; een bestaande vergunning blijft geldig
Permanent blijven	via de asielvergunning voor onbepaalde tijd	via EU-langdurig ingezetene: 5 jaar, inburgeringsdiploma en eigen inkomen
Naturalisatie	ook met een asielvergunning voor onbepaalde tijd	een asielvergunning van 3 jaar is op zichzelf meestal geen basis
Nareis van gezinsleden (vluchtelingen)	onder voorwaarden ook meerderjarige kinderen en ongehuwde partners	alleen het kerngezin: gehuwde partner en minderjarige kinderen

Uw 3-jarige vergunning loopt af? Vraag dan op tijd verlenging aan bij de IND. Dat u nog niet klaar bent met inburgeren, heeft geen gevolgen voor de verlenging van uw asielvergunning.

Wat betekent dit voor uw inburgering?

De inburgeringswetten (Wet inburgering 2013 en 2021) zijn niet aangepast. Uw inburgeringstermijn en de examens die u moet halen, blijven dus hetzelfde. Lees wat u moet doen op inburgeringsplicht.

Wel is het inburgeringsdiploma nu belangrijker. Het is een voorwaarde voor de vergunning EU-langdurig ingezetene, de route naar permanent verblijf. Meestal hebt u daarvoor een inburgeringsdiploma op minimaal A2 nodig. Hebt u de Z-route afgerond, dan kunt u volgens DUO met uw certificaat ook een sterkere verblijfsvergunning aanvragen.

• In de B1-route? Dan doet u het Staatsexamen NT2 op B1.
• Lukt B1 niet na 600 uur les? Bespreek dan met uw gemeente of u per onderdeel kunt afschalen naar het A2-examen.
• Oefen de kennis over Nederland met ons gratis KNM-oefenexamen.

Kunt u nog naturaliseren?

Een asielvergunning voor bepaalde tijd is op zichzelf geen verblijfsvergunning waarmee u kunt naturaliseren. Uitzonderingen zijn er voor:

• minderjarigen die samen met een ouder naturaliseren (mee-naturalisatie);
• staatlozen met een asielvergunning;
• statushouders die wonen bij een Nederlander of bij iemand met een verblijfsrecht voor onbepaalde tijd.

Voor de meeste statushouders is de route dus: na 5 jaar de vergunning EU-langdurig ingezetene, en daarna naturalisatie. Wie vóór 12 juni 2026 al een asielvergunning voor onbepaalde tijd had, kan daarmee nog steeds naturaliseren. Alle voorwaarden staan op naturalisatie.

Het coalitieakkoord van januari 2026 wil naturaliseren mogelijk maken na 6 jaar met 2 tijdelijke vergunningen, met een taaleis op B1. Dat is een plan; er is nog geen wetsvoorstel. Zie ook B1 voor naturalisatie.

Wat kunt u nu doen?

1. Verleng op tijd. Kijk wanneer uw asielvergunning van 3 jaar afloopt en vraag de verlenging zelf aan bij de IND.
2. Ga door met inburgeren. Uw termijn en examens zijn niet veranderd. Haal de examens die in uw PIP staan; zie inburgeringsplicht.
3. Werk aan uw inkomen. Voor EU-langdurig ingezetene telt een bijstandsuitkering niet als inkomen. Werk of een opleiding die naar werk leidt, helpt dus ook voor uw verblijf.
4. Houd uw papieren bij. Bewaar uw inburgeringsdiploma (digitaal in ‘Mijn diploma’s’ van DUO), loonstroken en arbeidscontracten.
5. Kijk na 5 jaar of u de vergunning EU-langdurig ingezetene kunt aanvragen. Met een asielvergunning doet u die aanvraag schriftelijk, per post.

Andere besluiten in 2026

Op 21 april 2026 stemde de Eerste Kamer over drie asielwetten. De Asielnoodmaatregelenwet werd verworpen (31 stemmen voor, 44 tegen). De Wet invoering tweestatusstelsel werd aangenomen (41 voor, 34 tegen); die maakt gezinshereniging strenger voor mensen met subsidiaire bescherming. Enkele maatregelen uit de verworpen Asielnoodmaatregelenwet, zoals de kortere asielvergunning, zijn alsnog ingevoerd via de uitvoeringswet van het Migratiepact.

Deze pagina is algemene uitleg en geen juridisch advies. Voor uw eigen situatie: vraag het na bij de IND, uw gemeente of VluchtelingenWerk.